Durum;Sözlük anlamı,bir zaman kesiti içinde bir şeyi belirleyen şartların hepsi, vaziyet, hâl, keyfiyet, mevki, pozisyon,duruş biçimi, konum,bireyin toplum içindeki ilişkileriyle belirlenen yeri.Farkettiğiniz üzere net olarak bir şey anlatmıyor, hayatın içinden, çok şeyi anlatmak için kullanırız.

Kurumlar ve kişiler zaman zaman ,yön bulmak, yön belirlemek,nereden başlayacağına karar verebilmek,hedef belirlemek,hedefe yönelik ,gelişimi izlemek için durum tespiti yaparlar.Kurumlar için teknik anlamda, durum tespiti yapmak ,nispeten  kolaydır. Yapının,sürecin, araçların, yönetimin, sonuçların, pazarın, vb başlıklar ile ilgili sorular sorularak yapılması mümkün.Lider ve yöneticilerin,etkin liderlik için, durumsal yönetim yaklaşımını göz ardı etmemesi gerekir.

Buna karşın ,İnsanın kendi durumunu  tespit etmesi kolay değildir. Zorluk, işin içine doğru bilgiyi,sevgiyi,vicdanı hoş görüyü ve adaleti dahil etmemesinden kaynaklanır.Bunlar olmayınca yapılan tespit ,tatsız ,tuzsuz,yağsız bir yemek gibi olur.Kurumsal,kişisel ,sistemsel, yönetimsel vb anlamda en önemli sıkıntımız tespit ve teşhis yanlışlığımız ve yetersizliğimizdir.Bunun arkasında ego ve yanlı (objektif olamayan ) zihniyet vardır.

Doğru tespit için ayrıca , kafa gözü ile bakmak yetrli olmaz,ayrıca ,gönül gözü, akıl,sezgi ve sağduyu ile bakılması ve analiz edilmesi gerekir. Vicdanına karşı dürüst olmayan bir kişinin, doğru durum tespiti yapması olası değildir.Bu durumdaki kişinin yapması gereken ilk şey,kendi benliği ile kopmuş olan bağı tekrar kurmaktır.Temel olarak ,birincil derecede önemli olan,sevgi,şefkat,vicdan,adalet ,duyguları olmadan  hangi durum ve konu ile ilgilenirseniz ilgilenin , gereği gibi doğru anlayamaz ve doğru tespit  yapamazsınız. Sadece bunu dahi anlamak, bizim için  büyük bir keşif olacaktır. İçinde birlik ve beraberliğin, sevginin, şefkatin, vicdanın merhametin,anlayışın,olmadığı, bir ortamda, huzur , mutluluk ,umut, iyimserlik ,moral, motivasyon,gelişim vb. olamaz.

Yapılan tespitler ,tespit edilen şeyin gerçeği ,tespiti yapan kişinin ,niyetini,hedefini,cehaletini ,gafletini  vb. göstergesidir.Durum tespitine dönük ,yaklaşımlar güçlü farkındalık ve derin bilgi ister.Öyle olumsuz, yıpratıcı, yanlış durumlarımız vardır ki ,sürekli tekrarlarız ve sürekli tekrarlamamıza rağmen, ölünceye kadar  farketmeyiz.Zira algılanan ve algılanmayan  görünen ve görünmeyen engeller vardır.

Durumlar iç, içe ,ayrı ayrı olabilir, birbirini doğurabilir ve birbirini olumlu veya olumsuz etkileyebilir.Ekonomik,hukuksal,siyasal,pisikolojik, ekolojik,sosyolojik, ontolojik,…jik v.b durumların yanı sıra ,kişisel bazda ,zihinsel ,fiziksel,ruhsal ,duygusal,davranışsal v.b ,durumlar ve bütün bunları kuşatan  çevre durumları hepsi iç içe ve etkileşim halindedir.Hepsininde ,kendine özgü ,buz dağı gibi derinliği , katmanları vardır.Kapsamlı ve doğru bir durum tespiti çoğu zaman, uzmanlık ister.Bazı durumlar çok kapsamlıdır,dünyayı ve içindekileride etkiler ,ekonomik krizler,küresel iklim değişiklikleri vb.

Her şey hızla değişmektedir,değişim sürecinde değişen durumlar kaçınılmazdır.Bu durumda, biz ne yapacağımızı bilemeyiz.Mevcut durumumuzu  değişmek istemeyiz.Güvenli sandığımız sularda yüzmek isteriz.Sorumluluklarımızı ,hedefimizi ,gayemizi, kolayca unutur,gerekli ve önemli olan şeyleri ,bilmek ve yapmak , istemeyiz, ilgilenmeyiz, önemsemeyiz .Oysa değişim sürecinde ,ayağımızın altından kumlar çekilmiştir. Bu durumumuzu  farkettiğimizde ise  iş, işten geçmiştir.Gerçekte sorun kendimizdedir. Biz, sorunu kendi dışımızda ararız , bu nedenle aramalarımız hiç bitmez.Çoğumuz aramaya teşebbüs bile etmez. Önemsenmeyen, sorun olarak görülmeyen,bazı olumsuz durumlar bizi  daha kötü durumlara düşürür.Yapılan tespitler,çoğu zaman, yanlış otobüs durağında, yanlış otobüsü bekleyen bir kişiye benzer.Ve kişi , doğru noktada ,doğru otobüsü beklediğini düşünür.Etrafındakilere kendinden emin ,kesin bir inançla bunu anlatmaya çalışır.


Bazı durumları,insan bilerek ,isteyerek,seçmez, birden karşısında bulur , böyle zor  durumlar yaşandığı olur. Karşılaşılan olumsuz bir durumu, gerçeğinden farklı yorumlar ve algılarsanız, bu durumda insiyatif duruma geçer ve siz durumun etkisi altına girersiniz  ve durumun mahkumu olursunuz.Yani siz durumu değil durum sizi kontrol eder ve yönetir. Bu tutum gelecekteki durumunuzu dahada kötü olmasına yol açar.Örneğin ,stresli bir durum varsa , onu ,farkedemezseniz ,kontrol bu duruma geçer ve etkisi altına girersiniz, sonuçta psikosomatik hastalıklar olarak ortaya çıkar.En kötü durum ,fark edemediğiniz durumdur.Kendi kendimizi dahi, yüzdeyüz kontrol ve fark edemeyiz.

İçinde bulunduğumuz durumun, dışına çıkmadan o durumu kavrayamayız. Çünkü anlayış ve kavrayışımızla ,duruma vakıf olmamız gerekir.Toleranslı ,tahammüllü, sabırlı ve esnek olamamak, enerjimizi, çözüme değil  soruna harçamak, böyle olumsuz  durumların altını kırmızı kalemle kalın, kalın çizmek,durumu kalıcı duruma sokmak anlamına gelir.İşe yarayacak şey, herzaman olumlu olmaktır.

İmtihan neyi ? ne kadar? isteğinizi ve istteğinizde samimi olup olmadığınızı ortaya çıkarma sürecidir.Çoğu yanlış şey ister ve yanlış şeyde samimiyet gösterir.Yunus gibi yoldan dönmek ve telafi etmek her zaman mümkün olamayabilir.Dikkat edelim, sevgi ve şefkatimiz var mı ? Doğru şeyler mi istiyoruz  ve isteğimizde yeterince samimi miyiz? İçimizde vicdanımızın sesini duyuyor muyuz ? Bu durumun üzerinde  düşünmeye değer ve eğer  gereği gibi anlaşılırsa bu ihtiyacımız olan değişimin, lokomotifi olabilir.Gereksiz (önemsiz) şeylere enerjimizi ve vaktimizi verirsek gereklilere (önemlilere) sıra gelmeyeceği açıktır.

Anladığımız şey o  durum için  acaba anlaşılması gereken şey mi? Bunu nasıl anlarız ve doğrularız? Bazen anlaşılması gereken değil tersi yada yanlış olan anlaşılır. Bazı sorunlar, durumların yanlış  ve yanlı  anlaşılması ve yorumlanması ile soruna ,probleme, suç’a dönüşür.İşin özünde yine ego,kötü niyet,sorumsuzluk,vicdanı susturma, beraberinde cehalet ,gaflet vb.olabilir.Akıl bütün bunları analiz etmek için size verilmiş bir araçtır.Kullanmaz iseniz sonuçta üzücü ,daha kötü durumlar ortaya çıkar.Bunlarda yine  ders ve ibret almayıp akılanmamızın doğurduğu durumlardır.

Duruma,durumun  içinden ,uzağından ,yakınından ,bakan her zaman farklı  resimler görür.Her değişik noktada duran ,diğer noktadakiler ile aynı resmi görmez, görsede aynı şeyi düşünmez.Öyleki ,strateji belirleyenler,düşünenlerin ne düşündüğünü düşünür.Farklı  düşünmeyi , kırılma noktası haline getirenler,bu gafil durumumuzu ,aleyhimize kullanmak isyenler olabilir.Her zaman bunlara karşı uyanık olunmalı ve prim verilmemelidir. Biz olabilmeyi  başarmak zorundayız. İnsan olma noktasında insanlık gerekleri,sevgi , saygı ,birlik beraberlik,kardeşlik,anlama ,anlaşılma.Hak,hukuk noktasında eşitlik ve toplumsal hayatta yardımlaşma bütün problemleri çözer.Sonuçta biz olmayı başarırsak,mutlu kişiler,mutlu aileler, mutlu kurumlar ve mutlu ülke inşa etmiş oluruz.
 
Durum, olduğu gibi kendi haline bırakılınca ,olduğu gibi kalmaz ,olumlu veya olumsuz bir yönde gelişir.Dolayısı ile olası sonuçları ile ilgili, durumun ,geçmişteki  potansiyeli ve günümüzdeki hali ve gelecekteki durumu ile ilgili senoryolar yazmalıyız , durumun ulaşacağı en kötü sonuç ve en iyi sonuç tahmin etmeliyiz,her durumun risk analizi yapılmalı ve kararlarımızı ,stratejilerimizi , yönünümüzü belirlerken göz önüne almalıyız.Bütün bunların göz ardı edilmesi  ve  durumun dinamiklerinin doğru anlaşılmaması bizi istenmeyen süprizlerle karşı karşıya bırakır.Her durum bize bir şeyler öğretir ve durumlardan ibret almayanlar ibretlik hale gelebilirler.

Farkında olsakta ,olmasakta doğru veya yanlış sürekli  durum tespiti yaparız ona göre hareket ederiz.Durumu  doğru tespit için duruma ,durumun dışından bakın.İster bir hedefiniz olsun isterse olmasın ,hedefiniz yoksa hemen hedef koymalısınız.Hem soyut, hem somut hedefleriniz olmalı,zevklerde sadece maddi olmamalı, manevi zevklerinizde olmalı ,ruhunuzu unutursanız hatırladığınızda geç olabilir.Ruhunuzun ihtiyacı olan şey,sizin gerçek ihtiyacınız olan şeydir.Maddi olan zevkler ,kısa süreli ve gecicidir.Hedef belirlemek, ve belirlediğimiz hedefe yaklaştığımızı yada uzaklaştığımızı anlamak  için , gelişmek için, zayıf güçlü yanlarımızı tespit etmek için,imkanınız var ise ,profesyonel yardım almanızı öneririm. Kişi kendisi hakkında objektif olamaz. Çoğu zaman, göstergeleri okumak ,eğitim ve uzmanlık gerektirir.Hiç  otomabil kullanmamış biri için otomobildeki göstergeler  bir şey ifade etmez.Sonraki aşama,bilinçli çalışma gerektirir,yani ,zayıf yanların güçlendirilmesini içerir.

Bir çevizin durumunda, ondaki çeviz ağacı göremeyen  ,doğru bir durum tespiti yapamaz. Durumun 360 derece etrafında dönmek durumu ortaya koymaya yetmez.Sonsuz bir düzlemde sorumluluk odaklı ilim,akıl,nakil ,vicdan ve adalet  içeren bir bakış ile bakmak gerekir. Durum tespiti ,doktorun hastalığı tespiti kadar önemlidir.Hastalığının nedeni anlaşılamayan hasta ,çoğu zaman kötüden daha kötüye gider.Doğru ve kalıcı tedavi için hastanın kendi durumunu bilmesi ,kötüleşme ve iyileşme belirtilerini bilmesi ve farketmesi gerekir.

Çoğu kişi nerede durduğunu, nereye baktığını ve ne gördüğünüm farkında değildir.
Karar alırken ,kişi kendi durumunu anlamaktanda uzaktır ve yanlış karar alır.Duygusal olması gerekirken ,mantıklı ,mantılı olması gerekirken duygusal kararlar alır.Bu da durumun kötüleşmesine neden olur.Bazen bir duruma tepkisel davranırız veya tepkisel kararlar veriririz böylece daha kötü durumlar  ortaya çıkar.İşe yarayacak şey şey, tepkisel değil etkisel davranabilmektir.
 
İnsan olma durumunuzu,inanç (ruhsal) durumunuzu,vicdan durumumuzu ,faydalılık, katmadeğer üretme, hedef ve amaç durumumuzu ,sorumluluk  vb.  durumlarımızı ,sık sık tespit etmelisiniz.Gelişim aynı zamanda değişim demektir. Değişmiyorsanız ,gelişmiyorsunuz demektir. Değişmeye hazırmıyım diye kendinize sorun.Şayet hazır değilim diyenlerdenseniz. Bu düşünceniz size  ilerde başınıza büyük sıkıntılar açabilir.Zira değişim kaçınılmazdır ve doğru değişim için doğru algı gerekir.Değişimin yönü ,hamlıktan,çiğlikten olgunluğa doğru ise yönü doğrudur.

Hayat,aslında farkında olduğumuz yada olmadığımız durumların toplamından ibarettir .Riskli ,gülünç,mutlu,huzurlu,endişeli,üzüntülü,stresli,zor,imkansız….vb durumlar .Sorumluluk durumumuzu  başkasına devredemezsiniz, ihale edemezsiniz.Bu nedenle her duruma ne kadar dikkat etseniz okadar yerinde olur. İçsel ve dışşal durumlarımız açısından ,mükemmel durum nedir ? Neden? Bunun için  Ne yapıyorsunuz? Nasıl yapıyorsunuz? Neden yapıyor sunuz? Neden yapmıyor sunuz? Her zaman herşeyin  farkında mısınız ve herşey kontrolünüzde mi ? Yarınlar ve gelecek için arzu ettiğiniz şeyi nasıl garantilediniz ? Nasıl emin oldunuz? Bütün bunların cevabını bilmek sizin sorumluluğunuzun gereğidir.Bilinçli yaşamak bu soruların cevabını bilmeyi gerektirir.

MAKSİMAKSDANIŞMANLIK
İDRİS HAMDEMİR
Mak.Yük.Müh. 
Yönetim Sistemleri Danışmanı
Kurumsal Gelişim ve Yönetici Koçu
Koçluk ve NLP Eğitmeni
www.maksimaksdanismanlik.com
Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız
GSM:0555 467 64 77